Archeologisch onderzoek langs Engelsesteenweg vanaf midden augustus

Midden augustus 2026 start in een deel van het projectgebied van de Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW) een archeologisch proefsleuvenonderzoek. Het onderzoek vindt plaats in de omgeving van de Engelsesteenweg en Hogendijk en zal ongeveer twee weken duren. Archeologen gaan er na of er nog archeologische resten in de bodem aanwezig zijn voordat de geplande infrastructuurwerken starten.

Archeologisch onderzoek voorafgaand aan werken  

Bij grote infrastructuurprojecten moet vooraf onderzocht worden of er archeologische resten in de bodem aanwezig zijn. Dat is vastgelegd in het decreet onroerend erfgoed en de Vlaamse erfgoedregelgeving. Archeologische sporen, zoals resten van vroegere bewoning, structuren of gebruik van het landschap, kunnen in de bodem aanwezig zijn. Deze resten moeten zoveel mogelijk bewaard blijven of eerst onderzocht worden voordat werken in de bodem starten.

In 2025 werd daarom al een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd. Eerst gebeurde een bureaustudie. Daarbij hebben archeologen historische kaarten, oude documenten en resultaten van eerder onderzoek bekeken om een eerste beeld te krijgen van het gebied. Daarna volgde een landschappelijk bodemonderzoek met boringen. Met die boringen konden archeologen de bodemopbouw onderzoeken en nagaan of er kans is op archeologische sporen.

Uit dit onderzoek bleek dat in een aantal zones mogelijk archeologische sporen aanwezig zijn, voornamelijk uit de middeleeuwen tot en met de periode van de Franse Revolutie. Daarom wordt nu een volgende stap gezet met een proefsleuvenonderzoek.

Onderzoek met proefsleuven

Tijdens het proefsleuvenonderzoek worden sleuven van ongeveer 2 meter breed in de bodem gegraven met een graafmachine. Ongeveer 10% van het onderzoeksgebied wordt op die manier onderzocht. De sleuven worden aangelegd in het projectgebied in de omgeving van de Engelsesteenweg en Hogendijk. Archeologen kunnen zo nagaan of er daadwerkelijk sporen in de bodem aanwezig zijn, zoals verkleuringen, structuren of vondsten. De sleuven worden enkel gegraven waar het onderzoek nog extra duidelijkheid moet geven.  

Na het onderzoek worden de sleuven opnieuw dichtgemaakt en wordt de bodem opnieuw aangevuld volgens de oorspronkelijke opbouw. Het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door studiebureau ABO, dat ook het eerdere vooronderzoek in het projectgebied uitvoerde.

Beperkte hinder tijdens de werken

Het onderzoek start midden augustus 2026 en duurt ongeveer twee weken. De werkzaamheden blijven beperkt tot het onderzoeksgebied. De uitgegraven grond wordt tijdelijk naast de sleuven gelegd en de rijsporen van de graafmachine blijven binnen de contouren van het terrein.

Deze werken vinden plaats op privé-terreinen. Bestaande wegen blijven daarbij toegankelijk. Er worden geen sleuven gegraven op de openbare weg en grachten en toegangen tot percelen blijven toegankelijk. Omdat het om een tijdelijk onderzoek gaat, blijft de hinder beperkt. Hier zijn concrete afspraken over gemaakt met de eigenaars en gebruikers van deze privé-terreinen.

Resultaten bepalen verdere stappen

De resultaten van het proefsleuvenonderzoek bepalen of bijkomend archeologisch onderzoek nodig is. Als er geen archeologische sporen worden gevonden, kunnen de geplande werken van de aanleg van de WOW zonder verder archeologisch onderzoek doorgaan.

Wanneer er wel sporen worden aangetroffen, kan bijkomend onderzoek volgen in de vorm van een opgraving. Daarbij wordt een groter oppervlak onderzocht zodat de archeologische resten correct gedocumenteerd kunnen worden voordat de werken starten.