Veelgestelde vragen

Algemeen

Wat is het doel van ECA?

Elk jaar behandelt het Antwerpse havengebied meer en meer containers. Onze economie groeit, dus de haven moet mee. Daarom investeren de Vlaamse overheid, Port of Antwerp-Bruges en Maatschappij Linkerscheldeoever in een duurzame uitbreiding van de haven. Voor een toekomst waarin economische groei en welzijn hand in hand gaan.

Wat houdt het project in?

Het project bestaat uit drie belangrijke onderdelen:

De Containercluster Linkerscheldeoever (CCL): de ContainerclusterLinkerscheldeoever is een deelproject van ECA. Dit project richt zich op de ontwikkeling van extra containerbehandelingscapaciteit op de linkeroever van de Schelde. Dit project bouwt nieuwe containerterminals en logistieke terreinen, zodat de haven meer containers kan verwerken en de efficiëntie wordt verbeterd.
De Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW): de Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven is een deelproject van ECA. Dit project richt zich op het verbeteren van de wegen, spoorwegen en fietspaden in de Waaslandhaven. Er wordt ook gezorgd voor een bufferlandschap tussen haven en polder.
De Noordzeeterminal (NZT): de bestaande Noordzeeterminal wordt uitgebreid met een extra ligplaats voor een groot containership en met achterliggende ruimte om meer containers te behandelen.

Waarom creëren we nieuwe capaciteit voor containerbehandeling?

Onze haven speelt, als tweede grootste haven van Europa, een cruciale rol in de welvaart op beide oevers van de Schelde en ver daarbuiten.

Om die economische motor ook in de toekomst draaiende te houden, moet de haven zich blijven aanpassen. Vandaag wordt bijna alles wat we dagelijks gebruiken via containers vervoerd: kleding, schoenen, smartphones, koelkasten, koffie, cacao, fruit, geneesmiddelen en nog veel meer. Ook onze bedrijven kunnen dankzij goed draaiende containerterminals hun producten over de hele wereld verkopen.

Maar onze containerterminals zitten vol. Zonder bijkomende capaciteit dreigen trafieken én economische activiteiten naar andere havens te verschuiven. Daarom werken we het project Extra Containerbehandelingscapaciteit havengebied Antwerpen, uit, in het kort: ECA.

Waarom is ECA een complex project?

ECA is een complex project omdat het grote maatschappelijke en ruimtelijke gevolgen heeft. Het heeft invloed op de economie, het milieu en de leefbaarheid van de regio, vooral gezien de havenactiviteiten en de impact op de luchtkwaliteit. Het project vereist een geïntegreerd proces van vergunningen en ruimtelijke planning om de verschillende aspecten, zoals de vermindering van emissies, infrastructuurontwikkeling en milieubescherming, goed op elkaar af te stemmen.

Wie werkt er mee aan dit project?

De Vlaamse overheid, Port of Antwerp-Bruges en Maatschappij Linkerscheldeoever werken samen aan dit project. Het project wordt uitgevoerd via de procedure complexe projecten die zorgt voor een gestructureerd proces en overleg tussen alle betrokken partijen.

Containercluster Linkerscheldeoever (CCL)

Hoe hangt het projectdeel CCL samen met het project Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW)?

WOW en CCL zijn deelprojecten van het complex project ECA. WOW heeft al groen licht gekregen van Vlaanderen: de Vlaamse Regering stelde het projectbesluit WOW op 24 oktober 2025 definitief vast. De WOW wordt voorafgaand aan CCL aangelegd. Zo kan het vrachtwagenverkeer de nieuwe containerterminals na opstart vlot bereiken.

Wat is de timing van CCL?

De realisatie van de extra containercapaciteit is in de tijd opgeschoven. Waar het project oorspronkelijk bedoeld was om de groei tot 2030 op te vangen, zal de capaciteit volgens de huidige planning pas enkele jaren na 2030 beschikbaar zijn.

De bedoeling is om in de loop van 2027 een goedgekeurd definitief projectbesluit te hebben waarna de werkzaamheden kunnen starten.

Welke hinder kan ik als buurtbewoner van de aanlegfase verwachten? 

De eerste werken voor de aanleg van CCL starten ten vroegste in 2027, met de aanleg van de natuurgebieden, en zullen minstens 10 jaar duren.

Bepaalde werken zullen onvermijdelijk tijdelijke hinder met zich meebrengen zoals geluid, stof en werfverkeer. Daarom nemen we doordachte maatregelen voor iedereen die in de omgeving woont of werkt.

Bovendien zetten we sterk in op actieve klachtenopvolging via een centraal meldpunt en organiseren we periodieke bewonersbevragingen over de hinderbeleving. Zowel op basis van het meldpunt als op basis van de bevragingen, sturen we de organisatie van de werf bij indien nodig.

Is er geen PFAS-vervuiling vastgesteld in het gebied en moeten hiervoor geen bijkomende maatregelen genomen worden?

Tijdens voorbereidende bodemonderzoeken voor de aanleg van het Tweede Getijdendok werd een PFAS-verontreiniging in de bodem en in het grondwater aangetroffen. Bij de aanleg van het nieuwe dok pakken we deze verontreiniging grondig aan. Zo nemen we het risico op verspreiding naar de omgeving weg.

Is er impact van stikstof in Nederland?

Het dossier bevat een volwaardige passende beoordeling voor alle beïnvloede speciale beschermingszones in de provincies Zeeland en Noord-Brabant, o.a. voor de speciale beschermingszones ‘Brabantse Wal’ en ‘Westerschelde en Saeftinghe’ en dit zowel voor de aanlegfase als voor de exploitatiefase.

De passende beoordeling besluit dat het ECA-project niet zorgt voor een betekenisvolle aantasting van de natuurlijke kenmerken van deze gebieden. Conform het Afsprakenkader tussen Vlaanderen en Nederland wordt het toetsings- en beleidskader toegepast van het grondgebied waarin het aangevraagde project is gelegen.

Vlaanderen beschikt over een decretale basis om de stikstofimpact te beoordelen. Deze wetgeving specifieert hoe depositie-impact beoordeeld moet worden. Het complex project ECA handelt als Vlaams infrastructuurproject in lijn met deze wetgeving.

Hoe wordt het Tweede getijdendok ontsloten?

Er wordt maximaal ingezet op de aan- en aflevering door spoor en binnenvaart om de wegcapaciteit zo weinig mogelijk te belasten.

De binnenvaart krijgt aparte kades zodat ze sneller gelost en geladen wordt.

Containertreinen rijden volledig emissieloos op Linkerscheldeoever.

Het aantal vrachtwagenbewegingen in de zone van het nieuwe dok wordt beperkt tot 3.800 per dag.

De Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven en de nieuwe aansluiting op de E34 zijn klaar vóór de nieuwe terminals in gebruik genomen worden. Zolang de Tweede Tijsmanstunnel niet klaar is, mag de nieuwe capaciteit slechts gedeeltelijk in gebruik genomen worden.

Wat houdt een emissieloze containerterminal in?

Zodra de containerschepen aangemeerd zijn, schakelen ze over op walstroom voor hun eigen verbruik en voor de koelcontainers aan boord.

Lossen, laden én verplaatsen van de containers op de terminals gebeurt volledig emissieloos.

De stapelzones zijn geëlektrificeerd en geautomatiseerd wat aanzienlijke voordelen biedt op het vlak van geluid en emissies.

Wat verandert er in het landschap? 

Groen bufferlandschap 

De dijken in dit landschap zorgen ervoor dat de havenactiviteiten minder prominent aanwezig zijn en ze verminderen licht en geluid. Door de beplanting en het wandelpad langs en over de bufferdijken vormen ze een groene grens tussen haven en polder.

Waardevolle natuurgebieden

Vlakbij komen er 2 nieuwe natuurgebieden bij: Prosperpolder Zuid en Doelpolder Zuid. Er komen plassen, broedeilanden en een open groene ruimte.

Recreatie 

Op en langs het groene bufferlandschap komen er wandel-, fiets-, ruiter- en mountainebikepaden. Boven op de dijken, aan de uitzichtpunten, kijk je breed uit over de polder, de haven en de Schelde. Zo ontstaan er nieuwe plekken om te ontspannen en van de omgeving te genieten.

Welke voordelen levert het geplande bufferlandschap op?

We leggen een bufferdijk aan die de overgang naar de omliggende polder verzacht. Op deze bufferdijk worden verschillende landschapselementen zoals struiken, bomen en paden voorzien. Dit vormt samen het bufferlandschap. 

Het bufferlandschap met een hoogte van 18 tot 24.5 meter TAW hoog (vaste referentieniveau waarmee hoogtes in België worden gemeten) filtert geluid, beperkt lichtuitstraling en verzacht het zicht op havenkranen, containerbewegingen en verkeer.  

Voordelen voor buurtbewoners en bezoekers 

Heldere afbakening van haven en polder

Groene horizon met bomenrijen die het zicht op havenbewegingen verzachten

Geluid en licht van de havenactiviteiten worden gefilterd door de buffer

Waarom worden landbouw en natuur gecombineerd in Doelpolder Zuid?

In Doelpolder Zuid worden gericht een aantal landbouwpercelen omgezet tot natuurgebied (riet, waterrijk grasland, …) zodat een kwalitatief hoogstaand leefgebied voor bepaalde vogelsoorten gecreëerd wordt. Daarnaast worden op een aantal landbouwgronden natuurvriendelijke teelten verbouwd die ervoor zorgen dat er naast landbouwproducten ook een goed prooiaanbod voor de bruine kiekendief ontstaat op deze gronden.

De geplande inrichtingswerken zorgen ervoor dat op de nabijgelegen percelen geen bijkomende vernatting zal optreden, zodat landbouwactiviteiten op die percelen perfect mogelijk blijven in de toekomst. Zo houden we de juiste balans tussen landbouw en natuur.

Economie

Hoeveel extra containerbehandelingscapaciteit wordt voorzien?

Het project zorgt voor een uitbreiding van de containerbehandelingscapaciteit met 7,1 miljoen TEU (1 TEU is een standaard container van 6,1 meter lang). Door de bouw van een nieuw getijdendok en het verbeteren van bestaande terreinen kan de haven meer containers verwerken.

‍

Wat is de impact van de containerplannen aan het Bevrijdingsdok op Rechterscheldeoever achter de sluizen?

Sluispassages zijn voor de grootste containerzeeschepen ofwel fysiek onmogelijk, ofwel technisch/nautisch zeer uitdagend, ofwel commercieel niet interessant omwille van de bijhorende tijdsverliezen. Net daarom is ontwikkeling van containercapaciteit voor de sluizen absoluut noodzakelijk.

Containerbehandeling achter de sluizen is belangrijk voor specifieke trafieken zoals shortsea diensten (vrachtvervoer over zee op korte afstand) en/of specifieke lading zoals een combinatie van containers en rollend materieel. Ook in periodes van congestie biedt een terminal achter de sluizen een uitwijkmogelijkheid voor welbepaalde schepen. Dit kan echter nooit een alternatief voor het CCL-project zijn.

Waarom start Port of Antwerp-Bruges nu al het commerciële traject op?

Het ECA-project is bijzonder omvangrijk en gaat gepaard met grote investeringen. Daarom is het belangrijk om toekomstige commerciële partners tijdig te betrekken. Zo kunnen we de aanleg van het nieuwe terrein en de ontwikkeling van de terminals goed op elkaar afstemmen.

Wat houdt de markttoetsing concreet in?

Op basis van grondige analyses heeft Port of Antwerp-Bruges een heldere visie ontwikkeld over het optimaal inzetten van de extra containercapaciteit. Met de markttoetsing willen we nagaan of er alternatieve, gelijkwaardige oplossingen zijn die bijdragen aan het algemeen havenbelang en de strategische positie verder versterken.

Marktpartijen kunnen hun grondig onderbouwde voorstellen schriftelijk indienen tot 31 juli 2026. Meer info over de markttoetsing is terug te vinden op www.portofantwerpbruges.com/nl/markttoetsing-strategische-invulling-extra-containercapaciteit-antwerpen-eca

Leefbaarheid

No items found.

Milieu en natuur

No items found.

Mobiliteit

No items found.

Natuur

No items found.

Noordzeeterminal (NZT)

Hoe zit het met het deelproject Noordzeeterminal (NZT) op Rechterscheldeoever?

Het onderzoek naar de uitbreiding van de Noordzeeterminal is lopende. Er wordt gekeken hoe de bestaande Noordzeeterminal uitgebreid kan worden met een extra ligplaats voor een groot containerschip en met achterliggende ruimte om meer containers te behandelen. 

Daarvoor lopen er momenteel een aantal haalbaarheidsstudies, om zo de best mogelijk oplossing te vinden. 

Proces

Wat is een ontwerp van projectbesluit?

Een ontwerp van projectbesluit is een volledig afgewerkt dossier, waarbij alle aandachtspunten en adviezen van de diverse adviesinstanties verwerkt zijn. De Vlaamse Regering keurt dit ontwerp van projectbesluit goed.

Vervolgens wordt dit ontwerp projectbesluit aan een openbaar onderzoek onderworpen. Op basis van inspraakreacties tijdens het openbaar onderzoek kan het ontwerp projectbesluit nog bijgestuurd worden.

Wat is een projectbesluit?

Een projectbesluit is een belangrijke mijlpaal in de procedure van een complex project. Het bundelt in één beslissing alle noodzakelijke vergunningen en machtigingen, het bestemmingsplan en de maatregelen om milieu en andere effecten te beperken. Zodra het projectbesluit definitief is goedgekeurd, kan worden overgegaan tot de uitvoering van het project. Zie deze link voor meer informatie.

Zorgt het projectbesluit voor alle vergunningen?

Het (toekomstige) projectbesluit voor CCL zorgt ervoor dat de publieke infrastructuur kan worden aangelegd. Denk aan het getijdendok, kaaimuren, wegen, spoorontsluiting en de basisvoorzieningen voor het hele gebied.

De inrichting en uitbating van de containerterminals en de logistieke of industriële zones vallen niet onder dit projectbesluit. Die vergunningen moeten nadien door de bedrijven zelf worden aangevraagd. Daarbij moeten deze bedrijven zich houden aan de voorschriften uit het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) dat in het projectbesluit van CCL is vervat. 

Hoe kunnen wij onze mening over CCL laten weten?

Na de goedkeuring van het ontwerp projectbesluit door de Vlaamse regering, start er een openbaar onderzoek. Tijdens een periode van zestig dagen kan iedereen reageren op het ontwerp projectbesluit. Dit zal op 12 juni van start gaan en eindigen op 10 augustus 2026.

Na het openbaar onderzoek en na verwerking van de inspraakreacties uit het openbaar onderzoek, gaat de Vlaamse regering over tot de definitieve vaststelling van het projectbesluit.

Wat is het verdere verloop van de procedure?

De bedoeling is om in de loop van 2027 een goedgekeurd definitief projectbesluit te hebben dat onder andere zal gelden als omgevingsvergunning en ruimtelijk uitvoeringsplan waarna de werkzaamheden kunnen starten.

Wat betekent definitieve vaststelling?

Het projectbesluit Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW) werd op 18 juli 2025 principieel vastgesteld door de Vlaamse Regering. Nadien werd het projectbesluit voor advies voorgelegd aan de Raad van State. Nu is het projectbesluit WOW definitief vastgesteld door de Vlaamse Regering, op vrijdag 24 oktober 2025.

Een definitieve vaststelling betekent dat de overheid alles heeft afgewogen en de knoop doorhakt. Vanaf dan is het besluit officieel en kan men, als er geen beroep meer loopt, aan de slag op het terrein.

Je kan het vergelijken met een finishlijn voor het beslissingsproces, die tegelijk ook de startlijn voor de uitvoering is.

Wat zijn de volgende stappen na de definitieve vaststelling?

Bekendmaking: Het besluit wordt officieel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het besluit is raadpleegbaar op de websites van de overheid en de website van ECA, zoals voorzien door het decreet complexe projecten. Het besluit ligt ter inzage bij de gemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht. De terinzagelegging duurt 30 dagen. Daarnaast wordt het publiek ook op de hoogte gebracht via diverse publicaties.

Beroepsfase: Na de publicatie in het Belgisch Staatsblad is er een periode van 60 dagen de tijd om beroep aan te tekenen bij de Raad van State tegen het projectbesluit.

Inwerkingtreding: Het definitieve projectbesluit treedt in werking 10 dagen na de publicatie in het Belgisch Staatsblad. De vergunningen zijn dan rechtsgeldig en de overheid kan aan de slag.

Voorbereiding en uitvoering: Denk aan aanbestedingen, planning van de werken en het informeren van bewoners en betrokkenen. Daarna starten de werken zoals voorzien.

Opvolging en controle: Ook tijdens en na de uitvoering blijft er opvolging: van milieu en veiligheid, tot landbouwimpact en compenserende maatregelen.

Wat is het verschil tussen de Vlaamse procedure voor complexe projecten en de procedure van een omgevingsvergunning?

De Vlaamse procedure voor complexe projecten is een traject voor grotere en complexere projecten. De procedure omvat verschillende fasen, zoals verkenning, onderzoek naar alternatieven en overleg met betrokken partijen, en eindigt in een projectbesluit. Het doel is om de ruimtelijke en milieu-impact van het project op voorhand te evalueren en alle betrokkenen vroegtijdig te betrekken. De procedure kan tot projectbesluiten leiden die in één keer alle vergunningen en machtigingen omvat die nodig zijn om een project uit te voeren.

De procedure van de omgevingsvergunningsaanvraag is de standaard vergunningsprocedure die volgt op de voorbereiding van een project. Dit is een formele aanvraag voor bouwen, verbouwen of andere activiteiten die een invloed hebben op de omgeving. De procedure bestaat onder andere uit de indiening via het Omgevingsloket, een check op volledigheid, en vaak een openbaar onderzoek. Het is een gestandaardiseerde procedure met vastgestelde termijnen en beperkte participatie

Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW)

Waarom heeft de Vlaamse Regering een beslissing genomen over de WOW als het nog niet helemaal zeker is dat er een nieuw containerdok zal komen?

De Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven zal ervoor zorgen dat de terminals en bedrijventerreinen op het hogere wegennet worden aangesloten, maar ook op het spoor en de binnenvaart. Op die manier zal het verkeer beter verspreid worden over de bestaande lokale weg De Blikken, de nieuwe ontsluitingsweg, het spoor en het water. Zo zorgt de WOW al voor een verbeterde mobiliteit en leefbaarheid, voor er bijkomende containercapaciteit voorzien wordt met het deelproject Containercluster Linkerscheldeoever (CCL).

De WOW heeft dus een grote meerwaarde, zelfs als de beslissing voor het deelproject Containercluster Linkerscheldeoever (CCL) vandaag nog niet definitief is.

Wanneer starten de werken?

Voor de werken aan de westelijke ontsluitingsweg kunnen starten, moet er eerst nog een aannemer aangesteld worden die de werken zal uitvoeren. Het afgelopen jaar is er daarvoor al een selectieprocedure opgestart. In die procedure werden enkele selectiecriteria vooropgesteld waaraan de aannemer moest voldoen. Zo moest de aannemer voldoende ervaring en expertise kunnen aantonen, zodat de werken tot een goed einde gebracht kunnen worden. Op basis van deze procedure zijn er 5 aannemers geselecteerd voor de volgende ronde van de aanbestedingsprocedure. Als alles vlot loopt, wordt de aannemer in 2026 gekozen.

Wanneer de aannemer gekozen is, zal hij een planning opmaken. De eerste werken zouden dan in 2027 kunnen starten.

De werken zouden in totaal zo’n 4 jaar duren, tot en met 2031. Een aantal elementen van het project, zoals de verdere verhoging van de bufferdijk ter hoogte van Spaans Fort en de ophoging van de polderheuvel in een tweede fase, worden mogelijks later uitgevoerd. Zo moet er voor deze werken voldoende grond beschikbaar zijn. Die grond kan vrijkomen in de omgeving uit andere projecten.

Hoe komt het dat de onderhandelingen met mogelijke aannemers zo lang duren?

Er wordt een aanbestedingsprocedure opgestart waarbij met de aannemers onderhandeld zal worden om zo tot de best mogelijke prijs-kwaliteitsverhouding te komen.