Luchtkwaliteit

Hoeveelheid stikstof en fijn stof in kaart brengen

De groei van de containercapaciteit in de haven zorgt voor meer activiteit op het water, op de terminals en in het achterland. Dat kan de luchtkwaliteit beïnvloeden, bijvoorbeeld door meer stikstof (NOx) en fijn stof (PM). Daarom onderzocht het milieueffectrapport (MER) de verwachte impact op de luchtkwaliteit zowel tijdens de werken als wanneer de nieuwe terminals in gebruik genomen worden.

Eenvoudig uitgelegd:

Stikstof (NOx) ontstaat vooral bij verbranding van brandstoffen (schepen, machines). In hogere concentraties kan het schadelijk zijn voor mens en natuur.

Fijn stof (PM10 en PM2.5) bestaat uit zeer kleine deeltjes die in de lucht zweven. Ze kunnen afkomstig zijn van verkeer, industrie of opwaaiend stof.

Hoe is de luchtkwaliteit vandaag?

De luchtkwaliteit in Vlaanderen en in de haven is de afgelopen jaren sterk verbeterd. In het havengebied halen we de huidige Europese normen en die positieve trend zet zich verder. Ook de hoeveelheid stikstof en fijn stof nam af.

In de haven daalde de NOx-uitstoot de afgelopen 20 jaar met meer dan 40%, terwijl de activiteiten bijna verdubbelden.

Dat komt vooral door strengere milieuregels, schonere motoren en de nieuwste technologie.

Sterke ingrepen compenseren bijkomende activiteit

Het in gebruik nemen van de terminals zorgt voor meer scheepsbewegingen, terminalactiviteiten en transport in het achterland. Bovendien worden de normen voor luchtkwaliteit tegen 2030 veel strenger.

Om aan deze normen te voldoen en de effecten van de extra activiteiten op de luchtkwaliteit te beperken, voeren we drie grote maatregelen door.

1. Gebruik van walstroom voor alle grote containerterminals vanaf 2030

Vanaf 2030 moeten alle aangemeerde containerschepen overschakelen op walstroom, waardoor ze hun hulpmotoren kunnen uitschakelen en geen uitlaatgassen meer uitstoten.  (POAB: foto walstroominstallatie in Zeebrugge)

Dit zorgt voor een grote verbetering van de luchtkwaliteit (en minder geluidsoverlast).

2. Emissieloze Emissieloze gGoederenbehandeling op de nieuwe terminals wordt vanaf het begin verplicht volledig emissieloos.

Op de nieuwe terminals zijn alle kranen en havenwerktuigen emissieloos. Lossen, laden en verplaatsen van containers zorgt dus niet voor uitstoot. Hierdoor daalt de “uitstoot” van de terminals drastisch.

(POAB: foto automatic stacking cranes Europa Terminal)

3. Geen dieseltreinen meer vanaf 2035

Vanaf 2035 mag containervervoer per trein op de Linkerscheldeoever alleen nog volledig emissieloos plaatsvinden. Dit zorgt voor een betere luchtkwaliteit.

Bovendien zijn de scheepvaart (link naar deze artikels: Decarbonising maritime transport – FuelEU Maritime - Mobility and Transport en Alternative Fuels Infrastructure - Mobility and Transport) en het wegverkeer (link naar dit artikel: EP stemt in met strengere CO2-emissiedoelstellingen voor vrachtwagens en bussen | Nieuws | Europees…) verplicht om hun uitstoot tegen 2040 en 2050 verder te verminderen. Dit als gevolg van Europese regelgeving.

Ook dit zal bijdragen aan een betere luchtkwaliteit in en rond het Antwerpse havengebied.

Monitoring: blijven meten, blijven bijsturen

Het projectbesluit CCL verplicht een permanente opvolging van de luchtkwaliteit ook wanneer de terminals in gebruik zijn.

Zo blijft de leefomgeving ook na 2030 beschermd en bouwen we aan een haven waar economische groei en schone lucht samengaan.

Tijdens de aanleg: stofbeheersingsplan en emissiearme machines

De bouw van het Tweede Getijdendok duurt meerdere jaren. Tijdens die periode kan tijdelijke en plaatselijke hinder ontstaan, vooral door stof (van grondwerken) en uitlaatgassen van werfmachines. Daarom nemen we verschillende maatregelen:

• We werken met een uitgebreid stofbeheersingsplan op de werf en meen verantwoordelijke die dagelijks opvolgt en bijstuurt.
• We kiezen voor werfmachines met zo weinig mogelijk uitstoot.
• We voorzien uitgebreide monitoring aan de werfgrenzen en bij de woonkernen, zodat mogelijke hinder snel kan worden aangepakt.